Félagaform á Íslandi: ehf., hf., sf. og hin öll útskýrð

Á eftir nafni hvers íslensks fyrirtækis stendur skammstöfun: ehf., hf., sf. og svo framvegis. Hún segir þér hvers konar félag þetta er, hver ber ábyrgð á skuldum þess og hvað það þýðir að eiga það eða kaupa. Hér er yfirlit yfir öll félagaformin sem skráð eru hjá fyrirtækjaskrá, í hnotskurn og svo nánar.

Félagaformin í hnotskurn

• ehf. (einkahlutafélag): ábyrgð takmörkuð við hlutafé. Langflest íslensk fyrirtæki, stór og smá.

• hf. (hlutafélag): ábyrgð takmörkuð við hlutafé. Stærri félög, þar á meðal félög sem skráð eru á markað.

• ohf. (opinbert hlutafélag): ábyrgð takmörkuð við hlutafé. Félög að öllu leyti í eigu ríkis eða sveitarfélaga.

• slhf. (samlagshlutafélag): að minnsta kosti einn ber ótakmarkaða ábyrgð, hluthafar takmarkaða. Oft fjárfestingar- og framtakssjóðir.

• sf. (sameignarfélag): félagsmenn bera ótakmarkaða og óskipta ábyrgð. Tveir eða fleiri sem reka starfsemi saman.

• slf. (samlagsfélag): að minnsta kosti einn ber ótakmarkaða ábyrgð, aðrir takmarkaða. Fátíðara form.

• ses. (sjálfseignarstofnun í atvinnurekstri): engir eigendur, stofnunin ber sjálf ábyrgð. Rekstur án eigenda, oft á sviði menntunar, menningar eða velferðar.

• svf. (samvinnufélag): félagsmenn bera almennt ekki persónulega ábyrgð. Kaupfélög og önnur samvinnufélög.

• bs. (byggðasamlag): aðildarsveitarfélögin bera ábyrgðina. Samstarf sveitarfélaga, til dæmis um almenningssamgöngur eða sorphirðu.

• útibú erlends félags: erlenda félagið ber ábyrgðina. Erlend félög með starfsemi á Íslandi.

Ehf. (einkahlutafélag)

Langalgengasta félagaformið á Íslandi. Lágmarkshlutafé er 500.000 kr., einn eigandi dugar og ábyrgð eigenda takmarkast við hlutaféð. Ef félagið fer á hausinn tapar þú því sem þú lagðir inn, ekki meira. Nánast öll fyrirtæki sem eru til sölu á Kennitölunni eru ehf.

Þegar þú kaupir ehf. kaupir þú hlutaféð og þar með allt sem félagið á og skuldar: samninga, starfsfólk, kennitölu, sögu. Þess vegna skiptir áreiðanleikakönnun máli. Sjá hér nánar um hvernig þú kaupir fyrirtæki.

Hf. (hlutafélag)

Sama grunnhugmynd og ehf. en gert fyrir fleiri hluthafa og stærri rekstur. Lágmarkshlutafé er 4.000.000 kr., stjórn þarf að vera þriggja manna og félagið má bjóða hlutabréf til almennings. Öll félög á markaði eru hf.

Ohf. (opinbert hlutafélag)

Hlutafélag sem er að fullu í eigu ríkis eða sveitarfélaga, til dæmis Landsvirkjun og Isavia. Ekki til sölu á almennum markaði.

Sf. (sameignarfélag)

Tveir eða fleiri reka starfsemi saman og bera allir ótakmarkaða og óskipta ábyrgð á skuldum félagsins, líka með eigin eignum. Einfalt að stofna og engin krafa um hlutafé en áhættan er persónuleg. Algengt hjá litlum þjónustufyrirtækjum, lögmannsstofum og endurskoðendum.

Ef þú kaupir þig inn í sf. tekur þú á þig ábyrgð á öllum skuldum þess, líka þeim sem urðu til áður en þú komst inn. Farðu varlega.

Slf. og slhf. (samlagsfélag og samlagshlutafélag)

Blanda: að minnsta kosti einn félagsmaður ber ótakmarkaða ábyrgð, aðrir takmarkaða. Slhf. er algengt form fyrir fjárfestingar- og framtakssjóði þar sem rekstraraðilinn ber ábyrgðina og fjárfestar leggja til fé.

Ses. (sjálfseignarstofnun í atvinnurekstri)

Enginn á hana. Stofnunin á sig sjálf og ber ábyrgð á sínum skuldbindingum. Notað fyrir rekstur sem á ekki að skila eigendum hagnaði, oft skólar, menningarstofnanir og hjúkrunarheimili. Ekki hægt að kaupa eða selja.

Svf. (samvinnufélag)

Félagsmenn eiga félagið saman og hafa hver eitt atkvæði, óháð framlagi. Kaupfélögin eru þekktasta dæmið. Sjaldgæft í nýjum rekstri.

Bs. (byggðasamlag)

Samstarf sveitarfélaga um verkefni eins og almenningssamgöngur, sorphirðu eða slökkvilið. Sveitarfélögin bera ábyrgðina.

Útibú erlends félags

Erlent félag með skráða starfsemi á Íslandi. Útibúið er ekki sjálfstæður lögaðili, erlenda félagið ber ábyrgðina. Þú getur ekki keypt útibú, aðeins erlenda félagið sjálft.

Hvað skiptir máli þegar þú kaupir?

Nánast allt sem er til sölu er ehf. og það er einfaldasta formið að kaupa: þú kaupir hlutina og færð félagið með öllu. Þrennt að hafa í huga:

• Við hlutakaup fylgja allar skuldir og skuldbindingar með. Skoðaðu ársreikninga og fáðu áreiðanleikakönnun.

• Við kaup á rekstri eða eignum út úr félagi (eignasala) skilur þú gamla félagið eftir hjá seljanda. Algengt þegar félagið á gamlar skuldir sem enginn vill erfa.

• Ef þú vilt kaupa kennitölu án rekstrar, til dæmis gamalt ehf. með hreina sögu, er það sér flokkur á Kennitölunni.

Stofna eða kaupa?

Að stofna ehf. kostar um 140.000 kr. í skráningargjald, tekur nokkra daga og félagið byrjar með auða sögu. Að kaupa starfandi ehf. kostar meira en þú færð viðskiptavini, tekjur og starfsfólk frá fyrsta degi. Sjá nánar hér: stofna fyrirtæki eða kaupa?

Heimild: fyrirtækjaskrá Skatturinn, Stofnun félaga í atvinnurekstri. Lágmarkshlutafé og gjöld eru rétt í nóvember 2026.